Een zonnige tuin begint met inzicht. Veel huiseigenaren vragen zich af waarom hun tuin op sommige momenten volop zon krijgt en op andere momenten juist helemaal niet. Het berekenen van zonuren (en zonoppervlak) in de tuin lijkt misschien ingewikkeld, maar met de juiste methode is het verrassend goed inzichtelijk te maken. In deze blog leg ik uit hoe zonuren worden bepaald, waarom de stand van de zon per seizoen zoveel verschil maakt en hoe een professionele zonnestudie dat 100% objectief en onderbouwd laat zien. Daarbij verwijs ik naar echte voorbeelden uit recente onderzoeken die wij uitvoerden, zoals aan de Bennebroekerdreef in Bennebroek en aan de Brugstraat in Loenen aan de Vecht.

Waarom zonuren berekenen?

Zon in de tuin heeft directe invloed op wooncomfort, privacy, beplanting, energiebesparing en zelfs vastgoedwaarde. Mensen willen weten:

• Hoeveel zon krijg ik in de lente, zomer en winter?
• Wat gebeurt er als buren een opbouw of uitbouw plaatsen?
• Welke invloed heeft vegetatie, zoals een hoge heg?
• Krijg ik nog voldoende zon op mijn ramen, gevels en terras?

Een zonnestudie berekent dit voor elke minuut van de dag, het hele jaar door.

Seizoenen maken extreem veel verschil

De zon staat in juni hoog en draait lang, maar in december laag en kort. Daardoor ontstaat er soms een enorm contrast tussen zomer- en winterbezonning. In een recente zonnestudie aan de Bennebroekerdreef in Bennebroek zagen we dat op 21 december de lage winterzon ervoor zorgt dat een hoge heg vrijwel de hele dag schaduw wierp op de aangrenzende ramen van de buren. Na het terugsnoeien van die heg veranderde dat volledig: ramen die eerst vrijwel de hele dag donker waren, kregen in de aangepaste situatie langdurig zonlicht. Dat toont hoe groot het verschil tussen seizoenen kan zijn – en waarom één foto of één meetmoment nooit voldoende is.

Hoe wij zonuren berekenen (stap voor stap)

Voor elke locatie maken we een nauwkeurig 3D-model op basis van:

• tekeningen
• kadastrale gegevens
• AHN (hoogtebestand)
• foto’s en terreinmetingen
• satellietbeelden

Daarna voeren we de berekeningen uit op relevante toetsdata:

• 21 maart (lente/equinox)
• 21 juni (hoogste zonnestand)
• 21 december (laagste zonnestand)

Op elk van die dagen genereren we visualisaties van zonsopkomst tot zonsondergang in stappen van 15 minuten. Zo wordt perfect zichtbaar welke delen van de tuin of gevel bezonning krijgen en wanneer schaduw optreedt.

Praktijkvoorbeeld: heg beïnvloedt zonuren sterk

In Bennebroek zagen we een helder effect:

• In de bestaande situatie lag een groot deel van de tuin diep in de schaduw door een hoge heg.
• In de nieuwe situatie – met een heg van 2 meter – kwam er in maart en december aanzienlijk meer zonlicht zowel in de tuin als op de ramen.

Praktijkvoorbeeld: extra schaduw door opbouw

In Loenen aan de Vecht voerden we een studie uit bij een woning waar de buren een dakkapel hadden geplaatst. Daar zagen we vooral extra schaduw in de middaguren:

• In maart ontstond extra schaduw in de tuin en op de ramen tussen 12:00 en 15:00 uur.
• In juni viel er extra schaduw in de tuin tussen 13:30 en 17:30 uur.

Zonder zonnestudie is zo’n effect bijna niet te voorspellen. Met een 3D-model wordt het juist glashelder.

Wat kun je zelf al inschatten?

Wil je een globale indruk krijgen voordat je een professionele zonnestudie laat uitvoeren? Let dan op:

• Oriëntatie: tuinen op het zuiden hebben de meeste zon.
• Obstakels: heggen, schuttingen, bomen en gebouwen beïnvloeden de zonuren.
• Zonhoogte: winterzon staat veel lager dan zomerzon.

Maar: deze factoren samen maken het onmogelijk om handmatig een betrouwbaar beeld te krijgen. Daarom is een 3D-studie de enige manier om zekerheid te krijgen.

Wanneer is een zonnestudie echt noodzakelijk?

• bij een uitbouw of opbouw van jezelf óf de buren
• bij schaduwdiscussies of burenconflicten
• bij het beoordelen van tuinzon in zomer en winter
• voor gemeentelijke vergunningen

Conclusie

Zonuren in je tuin berekenen hoeft geen giswerk te zijn. Met een zonnestudie krijg je exact inzicht in hoe zon en schaduw zich door het jaar heen gedragen. De voorbeelden uit Bennebroek en Loenen laten duidelijk zien hoeveel verschil hoogteverschillen, opbouwen en seizoenen kunnen maken. Wil je zelf weten hoe jouw tuin ervoor staat? Dan maak ik graag een analyse op basis van je adres, foto’s en eventuele bouwplannen.